„Lena i Kuba. Opowieść o dorastaniu oczami psychologa” to cykl artykułów w formie opowiadania–serialu, który pokazuje codzienne życie nastolatków: ich emocje, konflikty, relacje z rówieśnikami i dorosłymi, a także trudne rozmowy, napięcia i nieporozumienia w domu. Każda odsłona to konkretna historia z życia Leny i Kuby, uzupełniona komentarzem psychologa, który tłumaczy mechanizmy stojące za zachowaniami młodych ludzi i podpowiada, jak rodzice mogą lepiej rozumieć swoje dorastające dzieci.
Opisane w cyklu sytuacje — i wiele innych, z którymi mierzą się rodzice nastolatków — są również omawiane podczas spotkań „Kawa z Ulą”, czyli kameralnych rozmów z psychologiem dla rodziców nastolatków w Szczecinie w Fundacji Donum Vitae. To przestrzeń do zadawania pytań, dzielenia się doświadczeniami i szukania wsparcia w realnych, codziennych wyzwaniach wychowawczych.
Szczegóły spotkań dostępne są na stronie:
👉 https://poradnia.donumvitae.pl/aktualnosci/kawa-z-ula-spotkania-dla-rodzicow-nastolatkow
Wszyscy wiedzą, kim są. Tylko ja nie
Lena siedziała na podłodze swojego pokoju wśród ubrań, które jeszcze godzinę wcześniej wydawały jej się „idealne”. Teraz każde było „głupie”, „cringe” albo „nie takie”.
— Nie mam się w co ubrać — mruknęła po raz trzeci tego wieczoru. Mama westchnęła cicho. — Przecież w sobotę mówiłaś, że ten sweter jest super.
— No bo był. Ale teraz już nie jest. Kilka minut później Lena rzuciła telefon na łóżko.
— Wszyscy wyglądają lepiej ode mnie. Wszystkie dziewczyny wiedzą, kim są. Tylko ja nie. Mama chciała odpowiedzieć szybko. Powiedzieć coś mądrego. Coś, co naprawi ten wieczór. Ale zanim zdążyła cokolwiek powiedzieć, do pokoju zajrzał tata.
— Mogę? — zapytał spokojnie. Lena wzruszyła ramionami. Usiadł na podłodze obok sterty ubrań.
— Wiesz… ja w twoim wieku przez pół roku chodziłem w skórzanej kamizelce. Byłem przekonany, że zostanę gitarzystą rockowym.
Lena spojrzała na niego podejrzliwie. — Ty? — Tak. A potem chciałem być sportowcem. Potem fotografem. Potem filozofem. Na szczęście mama nie ma zdjęć z tamtego okresu.
Lena parsknęła śmiechem mimo woli. Po chwili tata powiedział już poważniej:
— Człowiek w twoim wieku trochę testuje siebie. Sprawdza: „czy to jestem ja?”. To normalne. Nie musisz mieć dziś gotowej odpowiedzi.
— Ale inni chyba mają… — Większość tylko dobrze udaje.
Media społecznościowe i presja bycia idealnym
Zapadła cisza. — Wiesz, co jest trudne? — dodał tata. — Że dzisiaj każdy pokazuje w internecie swoją najlepszą wersję. A ty porównujesz ją ze swoim chaosem, lękiem i gorszym dniem. Lena spuściła wzrok.
— Czasem mam wrażenie, że wszyscy mnie oceniają.
— Bo tak działa nastoletnia głowa — uśmiechnął się tata. — Człowiek myśli, że cały świat patrzy tylko na niego. A prawda jest taka, że większość ludzi martwi się głównie sobą. Mama usiadła obok nich.
— Lenka… my naprawdę nie oczekujemy od ciebie, że będziesz idealna. Chcemy tylko, żebyś wiedziała, że możesz być sobą. Nawet jeśli jeszcze do końca nie wiesz, kim ta „sobą” jesteś.
Lena długo nic nie mówiła.
— A jeśli mi nie wyjdzie? Tata spojrzał na nią spokojnie. — To spróbujesz jeszcze raz. To właśnie robią ludzie, którzy dojrzewają.
Wszyscy są lepsi ode mnie
Kilka dni później Kuba wrócił ze szkoły w fatalnym humorze. — Nie idę już na te treningi.
— Co się stało? — zapytała mama. — Nic. Klasyczne „nic”, które oznaczało dokładnie odwrotność. Wieczorem tata znalazł go w garażu. — Mogę posiedzieć? Kuba wzruszył ramionami.
— Jestem beznadziejny — rzucił po chwili. — Wszyscy są lepsi. Tata oparł się o stół.
— Wiesz, ile razy chciałem z czegoś zrezygnować?
— Ale ty jesteś dobry we wszystkim. Tata roześmiał się krótko. — Kuba… połowy rzeczy nauczyłem się po porażkach, o których nikt już nie pamięta.
Poczucie własnej wartości nastolatka – więcej niż wyniki i sukcesy
Chwilę milczeli.
— Problem w tym — powiedział tata — że wy młodzi często myślicie, że wartość człowieka zależy od wyników. Ocen. Followersów. Sukcesów.
— A nie zależy?
— Nie. Wyniki coś mówią o umiejętnościach. Ale nie o wartości człowieka.
Kuba siedział cicho. — I jeszcze jedno — dodał tata. — Nie musisz być najlepszy, żeby być ważny.
To zdanie zostało z Kubą na długo.
Co mówi psycholog – Urszula Sokal?
Dorastanie to czas intensywnego szukania odpowiedzi na pytanie: „Kim jestem?”
Dlatego nastolatek często zmienia zdanie, eksperymentuje, raz chce się wyróżniać, a innym razem rozpaczliwie potrzebuje akceptacji grupy. To nie „fanaberia”, ale naturalny etap budowania własnej tożsamości.
W tym okresie młody człowiek bardzo potrzebuje dwóch rzeczy jednocześnie: bezpieczeństwa i autonomii. Chce wiedzieć, że jest kochany i ważny, nawet gdy popełnia błędy, ale równocześnie coraz mocniej walczy o własne zdanie, decyzje i niezależność. Dlatego tak silnie reaguje na nadmierną kontrolę, krytykę czy porównywanie.
Ogromny wpływ na samoocenę nastolatków mają dziś także media społecznościowe. Młodzi ludzie codziennie oglądają „idealne” życia, wygląd i sukcesy innych, przez co łatwo zaczynają myśleć, że sami są niewystarczający.
Co pomaga najbardziej?
- Przede wszystkim relacja oparta na szacunku i obecności
- Nie ciągłe poprawianie, ale rozmowa
- Nie perfekcja, ale poczucie bezpieczeństwa.
Warto:
- zauważać wysiłek, nie tylko efekty,
- pozwalać dziecku popełniać błędy,
- traktować jego emocje poważnie,
- unikać porównywania,
- stopniowo oddawać odpowiedzialność.
Bo poczucie własnej wartości nie rodzi się z bycia idealnym.
Rodzi się z doświadczenia, że nawet w swoich słabościach nadal jest się kochanym i ważnym.
Dla rodziców nastolatków
Jeśli czujesz, że balansujesz między troską a nadkontrolą, między lękiem a puszczaniem dziecka wolno – nie jesteś w tym sama i nie jesteś sam.
W Fundacji Donum Vitae towarzyszymy rodzicom w mierzeniu się z wyzwaniami okresu dorastania: odpowiedzialnością, granicami, buntem, komunikacją i relacjami w rodzinie.
W kolejnych odcinkach historii Leny i Kuby poruszymy m.in. temat:
- wsparciu w trudnych sytuacjach
- poczucia własnej wartości
- sile odnajdywania siebie w rodzicielstwie
W Fundacji Donum Vitae wspieramy rodziców w wychowywaniu do dojrzałości, wolności i odpowiedzialności. Dlatego już teraz zapraszamy na czerwcowe spotkanie z cyklu Kawa z Ulą "Nie tylko mama i tata - o odnajdywaniu siebie w rodzicielstwie".
Jeśli chcesz pogłębić temat – wypełnij formularz i zapisz się już teraz.